Как я научился играть в волейбол

В этом году, когда я сменил класс, мои друзья ходили в волейбол. Я тоже решила выбрать волейбол для физического воспитания и начала учиться. Я пытался играть, а потом решила, что мне нужно пойти обучение в волейбол. Первый урок был для меня очень тяжелым, но я стал играть все лучше и лучше. Так я научился играть, продолжаю тренироваться, чтобы стать хорошим волейболистом.

22-26 ноября. Урок 2. Маша и велосипед

Задание 1. Ответьте на вопросы

  1. Почему Маша не была спортивным ребёнком?

а) она любила не спорт, а книги

б) она много болела

  1. Почему ей понравился Витя?

а) потому что он прекрасно знал математику

б) потому что он был очень красивым

  1. Почему Маша решила научиться хорошо кататься на велосипеде?

а) потому что хотела, чтобы Виктор обратил на неё внимание

б) потому что это было интересно и трудно

  1. Кто учил Машу ездить на велосипеде?

а) одноклассник

б) сосед по даче

  1. Почему Костя дал Маше не старый, а новый велосипед?

а) потому что на новом велосипеде ей было легче учиться

б) потому что старый велосипед был лучше

  1. С какой скоростью ездила Маша в конце лета?

а) пятьдесят километров в час

б) довольно быстро

  1. Как выглядела Маша после отдыха на даче?

а) очень хорошо

б) очень усталой

  1. На каком велосипеде Маша поехала в парк в сентябре?

а) на том, который дал ей Костя

б) на том, который ей купили родители

  1. Почему Маше стало скучно с Виктором?

а) он был слишком умным и она его не понимала

б) он интересовался только собой

  1. Почему Маша позвонила Косте?

а) он ей нравился

б) она искала человека, с которым можно покататься по Москве

Задание 2. Что бы это значило?

  1. Проблемы остались

а) проблемы не кончились

б) проблем не стало

  1. Человек знает себе цену

а) человек себя уважает и высоко ценит

б) человек правильно оценивает свои способности

  1. Побеждает в олимпиадах

а) занимает первые места на олимпиадах

б) участвует в олимпиадах

  1. Чувствовала себя уверенно

а) всем верила

б) не сомневалась в своих возможностях

  1. Мне повезло

а) мне улыбнулась удача

б) велосипед ехал быстро

  1. Похорошела

а) стала чувствовать себя лучше

б) стала выглядеть лучше

  1. Сидела дома

а) всегда была дома

б) дома всегда сидела на стуле и никогда не вставала

Задание 3. Найдите синонимы.

  1. Парень

а) молодой человек

б) мальчик

2.Остались

а) не ушли

б) остановились

3.Наверное

а) вероятно

б) правильно

4.Влюбилась

а) понравилась

б) полюбила

5.Боялась

а) было страшно

б) было больно

Задание 4. Найдите антонимы.

  1. Дорогой

а) дешёвый

б) ненужный

2.Упасть

а) встать

б) попасть

3.Умный

а) талантливый

б) глупый

4.Ненавидела

а) любила

б) видела

5.Собственный

а) чужой

б) свой

Առաջադրանք, 7-րդ դասարան, նոյեմբերի 28-դեկտեմբերի 5-ը

Առաջադրանք 1

ՄԵԾ ՀԱՅՔԻ ԱՐՇԱԿՈՒՆՅԱՑ ԹԱԳԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆԸ 330-428 թվականներին

Այս թեմայում՝
1.Արտաքին վտանգները Խոսրով Կոտակի օրոք:
2.Երկու հաղթական պատերազմ:
3.Դավաճանությունը և դրա դեմ ուղղված օրենքը:
4.Արքայի և կաթողիկոսի տարաձայնությունները:
5.Արշակ II-ի և նախարարների միջև պատերազմը:
6.Պարսկաստանի դեմ պայքարի շարունակությունը:

 7.Երկրի ներքին կյանքում Պապ թագավորի ձեռնարկած փոփոխությունները:
 8.Հայաստանը Արշակունի վերջին արքաների 
օրոք:
 9.Մուշեղ Մամիկոնյանի սպանությունը:
 10.Սահակ Պարթևը պարսից արքունիքում:
 11.Նոր բառեր, հասկացություններ՝ Կոտակ, տոհմիկ ազնվականություն, Տաճար Մայրի, կանգուն, ուրացող, 
բորոտ, ուրուկ, հրովարտակ, առաքինի, սլաքներ 
ուղղել, մենաստան, աշխատող ձեռք, պրովինցիա, 
պատել (այստեղ՝ հոգ տանել/

ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ԽՈՍՐՈՎ ԿՈՏԱԿԻ ԵՎ ՏԻՐԱՆԻ 
ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՏԱՐԻՆԵՐԻՆ
Ներքին և արտաքին իրավիճակի բնութագիրը 
Խոսրով Կոտակի կառավարման տարիներին Տրդատ Մեծին հաջորդեց թագաժառանգ Խոսրով Կոտակը (330-338 թթ): Խոսրով Կոտակի կառավարման տարիներին Հռոմի և Պարսկաստանի միջև հարաբերությունները կրկին սրվում են։ Հռոմի կայսր Կոնստանդինը երկրի մայրաքաղաքը Հռոմից տեղափոխեց Բյուզանդիոն և այն իր անունով կոչեց Կոստանդնուպոլիս: Այս քայլով հռոմեացիներն ավելի սերտորեն էին կապվում Արևելքի հետ, ուստի Հայաստանը նրանց համար դառնում էր ռազմական տեսանկյունից կարևոր երկիր: Իր հերթին, պարսից արքա Շապուհ II-ը երկրի ներսում ճնշեց կենտրոնախույս 
տոհմիկ ազնվականությանը և պատրաստվեց Հռոմի

Կոտակ –կարճահասակ։ Խոսրով թագավորն այս մականունը ստացել իրկարճահասակության համար:
Տոհմիկ ազնվականություն –ավատատիրական(հետագայում նաև կապիտալիստական) հասարակարգում այն իշխող դասը, որն իր լիազորությունները ստացել է ժառանգաբար:

դեմ պատերազմի, որպեսզի վերացնի Մծբինի պայմանագրի՝ Պարսկաստանին ոչ ձեռնտու կետերը: Այստեղից պարզ էր դառնում, որ Պարսկաստանը պատրաստվում էր պատերազմի նաև Հայաստանի դեմ, քանի որ այն նույնպես Մծբինի պայմանագիրը ստորագրած կողմ էր:
Ներքին կյանքը նույնպես բավականին լարված էր, քանի որ Տրդատ III-ի մահվանից հետո բդեշխների շրջանում առկա էին Մեծ Հայքի թագավորությունից անկախանալու ձգտումներ։ Այդպիսի տրամադրություններ
ունեցող բդեշխներին աջակցում էր Շապուհ II-ը։ Այսպիսի ներքին և արտաքին լարված իրավիճակում Խոսրով Կոտակը դարձավ Մեծ Հայքի թագավոր: Խոսրով
Կոտակի կառավարման տարիներին Մեծ Հայքի թագավորությունը պետք է դիմակայեր արտաքին վտանգներին, և այդ գործում մեծ դեր խաղացին երկրի տաղանդավոր զորավարները։
Խոսրով Կոտակի երեք գործերը
Խոսրովի կառավարման սկզբնական շրջանը խաղաղ էր: Այս ժամանակահատվածում նա ձեռնարկում է շինարարական աշխատանքներ։ Պատմիչների վկայությամբ՝ Արաքս գետը փոխել էր իր հունը, ինչի
պատճառով թուլացել էր Արտաշատի պաշտպանվածությունը, ինչպես նաև՝ ճահիճներ էին գոյացել քաղաքի շուրջը, աղտոտվել էր օդը, և Արտաշատում
ապրելը դարձել էր տհաճ: Ուստի Խոսրովը Արտաշատից հյուսիս գտնվող բլրի վրա կառուցում է երկրի նոր մայրաքաղաքը և այն անվանում Դվին: Նոր մայրաքաղաքում ժամանակի ընթացքում կառուցվում են ապարանքներ, գեղեցիկ շենքեր, միջնաբերդ, կաթողիկոսական պալատ և այլն:
Հիշատակության են արժանի Խոսրովի տնկած երկու անտառները: Թագավորի հրամանով կաղնու անտառներ տնկվեցին Գառնի արքունական բերդից մինչև
Մեծամորի դաշտ և Դվին: Այս անտառը կոչվեց Տաճար Մայրի: Մեկ ուրիշ անտառ էլ նա հրամայեց տնկել Դվինից մինչև Արտաշատ և Արաքս, որը թագավորի անունով կոչվեց Խոսրովակերտ:

Պարսկաստանի հարձակումը և հայ զորավարների սխրանքները
Մծբինի հաշտության պայմանագրի ժամկետը դեռ չլրացած՝ Շապուհը զորքով շարժվեց Հայաստանի սահմանների կողմ: Այստեղ պարսկական զորքի դեմ պետք է դուրս գար հայկական բանակը՝ Բզնունյաց նահապետ Դատաբենի գլխավորությամբ, սակայն վերջինս դավաճանեց և անցավ Շապուհի կողմը: Այս լուրն իմանալով՝ Խոսրովը, սպարապետ Վաչե Մամիկոնյանի գլխավորությամբ, հայկական բանակներն ուղարկում է ընդդեմ հակառակորդի: Ճակատամարտում հայկական զորքը Վաչեի գլխավորությամբ ջախջախում է պարսկական զորքին:
Այս դավաճանական դեպքից հետո Խոսրովը, գիտակցելով երկրի ամրապնդման համար ներքին համախմբվածության կարևորությունը, նոր օրենք սահմանեց։ Ըստ այդմ՝ հազար և ավելի զինվոր ունեցող նախարարները պետք է բնակվեին երկրի մայրաքաղաքում՝ Հայոց արքունիքի հսկողության ներքո: Խոսրով Կոտակի կառավարման շրջանում Հայաստանը ենթարկվում է նաև մազքութ ռազմատենչ ցեղերի հարձակմանը։ Վճռական ճակատամարտում հայոց բանակի զորավարներից Վահան Ամատունին մենամարտում հաղթում է թշնամու թագավորին, և հակառակորդը դիմում է փախուստի։ Ըստ Մովսես Խորենացու՝ 
մազքութների հարձակման պատճառն այն էր, որ նրանք լսել էին, թե Խոսրովը թույլ թագավոր է, և այդ պատճառով էին արշավել Հայաստան։
338 թ., երբ լրացավ Մծբինի խաղաղության պայմանագրի ժամկետը, պարսիկները կրկին պատերազմ սկսեցին Հայաստանի դեմ: Պատերազմի մասին մանրամասներ չեն պահպանվել, միայն նշվում է, որ զոհվում են մեծ թվով նախարարներ, այդ թվում՝ Վաչե Մամիկոնյանը:
Պատերազմը դեռ չէր ավարտվել, երբ մահացավ Խոսրով Կոտակը: Նրա դին հողին հանձնվեց Դարանաղյաց գավառի Անի ամրոցում:
Մեծ Հայքի թագավոր Տիրանը Խոսրովը չկարողացավ միասնականություն 
ապահովել Մեծ Հայքի նախարարների շրջանում: Նրա մահից հետո էլ շարունակվեց նախարարների անմիաբան վիճակը: Նրանց մի մասը պարսից կողմն էր անցել, մյուս մասը՝ Արշավիր Կամսարականի: Վերջինս Խոսրովի որդի Տիրանի հետ մեկնեց Հռոմ, որպեսզի կայսրը նրան թագավոր ճանաչի: Այս հանգամանքը պարսկամետ հայ նախարարներին ստիպեց հասկանալ, որ ավելի լավ է միավորվել Մեծ Հայքի օրինական թագավորի իշխանության շուրջը։ 
Ուստի նրանք փոխեցին իրենց դիրքորոշումը: Այսպիսի պայմաններում թագավոր դարձավ Խոսրովի որդի Տիրանը:
Տիրանի ներքին քաղաքականությունը
Տիրանի կառավարման տարիներին (339-350 թթ) 
սրվեցին կաթողիկոսի և թագավորի, ինչպես նաև 
թագավորի և իշխանական տների միջև փոխհարաբերությունները: Այդ ժամանակ կաթողիկոս դարձավ Վրթանեսի որդին՝ Հուսիկը:

Տիրանը թշնամաբար էր տրամադրված Հուսիկի հանդեպ և առիթն օգտագործեց նրան սպանելու համար։ Ահա, թե ինչը առիթ եղավ այդ ոճրագործության համար։ Հռոմի Հուլիանոս Ուրացող կայսրը 
պահանջում է Տիրանից՝ իր դիմանկարը դնել հայկական եկեղեցիներից մեկում։ Տիրանը համաձայնում է, բայց Հուսիկը նրան թույլ չի տալիս, ավելին՝ 
հենց արքայի առաջ կոտրում է կայսեր դիմանկարը։ 
Այս դեպքերից հետո Տիրանը Լուսավորչի տոհմին զրկում է կաթողիկոսական պաշտոնը վարելու իրավունքից և այն հանձնում է Աղբիանոսյան 
տոհմին:
Տիրանը իր կառավարման ընթացքում ոչ միայն 
չկարողացավ միասնական դարձնել հայ իշխանական տոհմերին, այլև ավելի խորացրեց արքունիքի և 
իշխանների միջև անդունդը: Նա փորձեց վերացնել 
Արծրունիների և Ռշտունիների տոհմերը: Վերոնշյալ 
իշխանական տոհմերին էին հանձնված Արևելյան Ատրպատականի և Կորճայքի տարածքները։ Այս տարածքներն ունեին ռազմավարական մեծ նշանակություն, 
ուստի կարևոր էր, որ տարածաշրջանը կառավարող 
իշխանական տոհմերը հավատարիմ լինեին կենտրոնական իշխանությանը: Նրանց ենթարկելու համար 
Տիրանը դիմում է պատժիչ դաժան գործողությունների, 
որոնց հետևանքով այդ իշխանական տոհմերը կարող 
էին ոչնչանալ: Սակայն, բարեբախտաբար, Արտավազդ և Վասակ Մամիկոնյանները փրկում են երկու 
տղա երեխաների կյանքը, իսկ հետագայում նրանց 
ամուսնացնում իրենց աղջիկների հետ: Այս դեպքից 
հետո Արտավազդ և Վասակ Մամիկոնյանները, թողնելով թագաժառանգ Արշակի դաստիարակությունը, 
հեռանում են արքունիքից: Արդյունքում ավելի է 
Ուրացող –հավատը՝ կրոնը փոխող մարդ։ Հեթանոսական կրոնի ջատագով լինելու պատճառով Հուլիանոս կայսրը քրիստոնյա պատմիչների կողմից ստացել է «Ուրացող» անունը:

խորանում երկրի ներքին կյանքում առկա լարվածությունը, սեպ է խրվում Մամիկոնյանների և թագավորի միջև:
Տիրանի արտաքին քաղաքականությունը.
Տիրանը ցանկանում էր չեզոք արտաքին քաղաքականություն վարել և հավասարակշռել հարաբերությունները Հռոմի և Սասանյանների միջև: Թագավորի նպատակն էր երկու երկրների հետ բարիդրացիական 
հարաբերություններ հաստատել, մինչդեռ այդ տերությունները ձգտում էին Տիրանին դարձնել իրենց դաշնակիցը։
Այսպիսի իրավիճակում Շապուհ II-ը պատերազմի էր նախապատրաստվում Հռոմի դեմ, և Տիրանը շտապում է բարելավել հարաբերությունները նրա հետ: 
Տիրանի այս դիրքորոշումը, բնականաբար, բացասաբար է ազդում հայ-հռոմեական հարաբերությունների վրա: Հայ-պարսկական մերձեցումը կանխելու համար հռոմեացիները սպանում են Տիրանի որդուն՝ Տրդատին։ Ապա նրանք սպառնում են մահապատժի ենթարկել նաև իրենց մոտ գտնվող Տիրանի երկու թոռներին: Տիրանը ստիպված է լինում մերձենալ հռոմեասեր նախարարների հետ, ինչը, բնականաբար, զայրացնում է Շապուհին:
Հռոմեական զորքերը նոր հարձակում են սկսում Սասանյան Պարսկաստանի դեմ: Երկարատև ռազմական գործողություններից հետո, սակայն, հռոմեական 
զորքերը անհաջողություններ են կրում։ Նրանց հետ դաշնակցած Տիրան արքան գերեվարվում է պարսիկների կողմից և կուրացվում: Հայոց գահը անցնում է 
Տիրանի որդի Արշակին:

Հարցեր և առաջադրանքներ
1. Խոսրով Կոտակը կառուցեց նոր մայրաքաղաք՝ Դվինը։ Մայրաքաղաքը մյուս քաղաքներից տարբերող
ի՞նչ հիմնական հանգամանքներ կային կամ կարող
էին լինել։

Ուստի Խոսրովը Արտաշատից հյուսիս գտնվող բլրի վրա կառուցում է երկրի նոր մայրաքաղաքը և այն անվանում Դվին: Նոր մայրաքաղաքում ժամանակի ընթացքում կառուցվում են ապարանքներ, գեղեցիկ շենքեր, միջնաբերդ, կաթողիկոսական պալատ և այլն: Հիշատակության են արժանի Խոսրովի տնկած երկու անտառները: Թագավորի հրամանով կաղնու անտառներ տնկվեցին Գառնի արքունական բերդից մինչև
Մեծամորի դաշտ և Դվին: Այս անտառը կոչվեց Տաճար Մայրի: Մեկ ուրիշ անտառ էլ նա հրամայեց տնկել Դվինից մինչև Արտաշատ և Արաքս, որը թագավորի անունով կոչվեց Խոսրովակերտ:

2. Մովսես Խորենացին Տիրանի կառավարման ավարտի
մասին գրել է. ‹‹Տիրանը Աստծո լույսը խավարեցրեց
Հայաստանում, և ինքն էլ խավարեց, տասնմեկ տարի
թագավորություն անելուց հետո››։ Արքայի ո՞ր գործողությունը նկատի ունի պատմիչը, երբ նշում է, որ
Տիրանը Աստծո լույսը խավարեցրեց Հայաստանում։
Եվ ի՞նչ նկատի ունի Խորենացին՝ գրելով՝ ‹‹Եվ ինքն էլ
խավարեց››։

Պատմիչը ուզում է ասել, որ նա որպես կառավարիչ ձախողեց և երկիրը կանգնեցրեց անդունդի եզրին։ Նա չկարողացավ երկիրը միասնական դարձնել։ Նա վատ թագավոր էր։ Նաև նա համաձայնեց, որ հռոմի թագավորի նկարը դրվի հայկական եկեղեցում։

3. Թեմայի տեքստում առկա են այսպիսի տողեր.
‹‹Տիրանը իր կառավարման ընթացքում ոչ միայն
չկարողացավ միասնական դարձնել հայ իշխանական տոհմերին, այլև ավելի խորացրեց արքունիքի
և իշխանների միջև անդունդը››: Ինչպե՞ս կբացատրես այս տեքստում ‹‹անդունդ›› բառի կիրառումը,
ի՞նչ միտք են դրանով արտահայտում հեղինակները։
Իսկ մարդկային հարաբերությունների ենթատեքստում ի՞նչ է խորհրդանշում ‹‹կամուրջներ կառուցել››
արտահայտությունը։

Անդունդ այս տեքստում նշանակում է, որ տարաձայնությունները շատացան։ Հեղինակները ուզում են ասել, որ նա չկարողացավ մարդկանց միասնական ուժ դարձնել։ Կամուրջներ կառուցել նշանակում է հարաբերություններ կարգավորել։

4. Մի քանի նախադասությամբ նշի՛ր, թե ինչպիսի վերաբերմունք ունես Խոսրով Կոտակ արքայի, Հուսիկ
կաթողիկոսի, Վաչե Մամիկոնյանի, Տիրան արքայի
հանդեպ։ Որո՞նք են նշված պատմական անհատների
հանդեպ այդպիսի վերաբերմունքի պատճառները։
Որքանո՞վ են քո մոտեցումները արդարացի։

Ես կարծում եմ, որ Տիրան արքան լավ թագավոր չէր։ Նա չէր կարողանում ճիշտ որոշումներ կատարել, սակայն նա փորձում էր։ Խոսրով Կոտակը ավելի շատ զբաղվել է շինարարություններով։ Նրա ժամանակ նա կարողացել է հաղթել պատերազմների ժամանակ։ Ես կարծում եմ, որ նա ամեն դեպքում լավ թագավոր էր։ Կարելի է հասկանալ, որ Հուսիկ կաթողիկոսը չէր ուզում, որ հռոմի թագավորի նկարը լիներ հայոց եկեղեցում, սակայն հռոմի թագավորը նույնպես քրիստոնյա է և շատ հանգիստ նա կարող էր համաձայնել։ Ես կարծում եմ, որ Վաչե Մամիկոնյանը շատ լավ զորավար էր։ Նա հայրենասեր էր։

5. Խոսրով Կոտակի և Տիրանի կառավարման տարիներին, փաստորեն, Մեծ Հայքի թագավորության հզորությունը ապահովելու համար առկա էր իշխաններին համախմբելու կարիք։ Անձնային ի՞նչ որակներ
և գիտելիքներ պետք է ունենար արքան, որպեսզի
կարողանար համախմբել իշխաններին:

Խոհեմություն, ինքնուրույնություն, կայունություն որոշումների մեջ և չտրվել սադրանքների։

ԵՐԿՈՒ ԲԱԶՄԱՆԴԱՄՆԵՐԻ ԱՐՏԱԴՐՅԱԼԸ

Առաջադրանքներ՝

1․Բազմապատկիր՝ (1+b)(a−2) = a – 2 + ba – 2b

  • a+2+2b+ab
  • −a−ab−2−2b
  • −ab−a+2b+2
  • −2−2b+ab+a

2․Բացիր փակագծերը՝ (−12−p)(m−3) = -12m + 36 – pm – 3p
Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

  • −12m+3p
  • −12m−36−pm−3p
  • −12m+36−pm+3p
  • −12m+36−pm
  • −12m+36−pm−3p
  • այլ պատասխան

3․Կատարիր գործողությունները՝ (2.5t+4)⋅(7t+6) = 17.5t2 + 15t + 28t + 24 = 17.5t2 + 43t + 24
Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

  • այլ պատասխան
  • 60.5t+24
  • 17.5t2+24
  • 17.5t2+15t+4
  • 17.5t2+43t+24

4․Կատարիր բազմանդամների բազմապատկումը՝ (x7+y)⋅(x+y7) = x8 + x7y7 + yx + y8
Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

  • x8+x7y7+xy+y8
  • x8+x8y8+y8
  • այլ պատասխան
  • x7y+xy7
  • x8+y8

5․Բաց արա փակագծերը՝ (x−11)⋅(x+9) = x2 + 9x – 11x – 99 = x2 – 2x – 99

6․Բացիր փակագծերը՝ (x+4)⋅(x+5) = x2 + 5x + 4x + 20 = x2 + 9x + 20

7․Կատարիր բազմանդամների բազմապատկումը՝ (d20−c)⋅(d−c20) = d21 – d20c20 – cd + c21

8․Նախապես պարզեցնելով` գտիր (d−8)⋅(d+4)−(d+6)⋅(d−14) արտահայտության արժեքը, երբ d=−0.11:

(d−8)⋅(d+4)−(d+6)⋅(d−14) = (−0.11−8)⋅(−0.11+4)−(−0.11+6)⋅(−0.11−14) = 0.11 – 0.44 + 0.88 – 32 + 0.11 + 1.54 – 0.66 – 84 = -50.88

9․Կատարիր գործողությունները՝ (p2−p+3)⋅(8p2+p−3) = 8p4 + p3 – 3p2 – 8p3 – p2 + 3p + 24p2 + 3p – 9

125.

  1. (a + 1)(a + 1) = a² + a + a + 1 = a² + 2a + 1
  2. (x + 1)(x + 2) = x² + 2x + x + 2 = x² + 3x + 2
  3. (2 + y)(y + 3) = 2y + 6 + y² + 3y = y² + 5y + 6
  4. (a + b)(a + b) = a² + ab + ba + b² = a² + 2ab + b²
  5. (1 + x)(1 — x) = 1 — x — x — x² = 1 — x²
  6. (a — 2)(3 — a) = 3a — a² — 6 + 2a = 5a — a² — 6
  7. (x — y)(x + y) = x² + xy — yx — y² = x² — y²
  8. (a — b)(a — b) = a² — ab — ba + b² = a² — 2ab + b²
  9. (2a + b)(a + 2b) = 2a² + 4ab + ba + 2b² = 3a² + 5ab + 2b²
  10. (3x + 2y)(3x + 2y) = 9x² + 6xy + 6yx + 4y² = 9x² + 4y² + 12xy

Հացը

Հացը

Առաջադրանքներ 

1. Բացատրի՛ր . ինչպե՞ս ես հասկանում:  Ես հասկացա, որ աշնան մեղմ արևի մեջ ամեն ինչ թախծոտ ու գեղեցիկ է և միակ տգեղը ես եմ, որովհետև ձևացնում եմ, թե գրքի պատճառով չէի ուզում մեր խոզերը փնտրելու գնալ։

Տղան ուզում է ասել, որ այդ գեղեցիկ աշնանային բնության մեջ իր արարքը սխալ էր, վատ և տգեղ։

2. Բացատրի՛ր վերնագիրը: 

Վերնագիրը կոչվում է Հացը, որովհետև ամեն մարդ իր աշխատանքի միջոցով է վաստակում իր հացը և այս դեպքում տղան հացի արժանի չէր ծնողներին չօգնելու և խաբելու համար։

3. Բնութագրի՛ր տղային՝ մեջբերելով համապատասխան հատվածներ պատմվածքից: 

Տղան շատ անինքնահստահ էր, նա իր ուժերին չէր հավատում և միշտ իրեն թերարագնահատում էր, նա շուտ հանձնվող էր, չէր պայքարում ինչ որ բանի համար և հետո մեղադրում իրեն։

4. Բացատրի՛ր բառերը՝

քիվ- Հորիզոնական ելուստ, որ դուրս է ձգվում պատի վերին մասից կամ պատուհանների ու դռների վերևից:
ակ- Ջրի ակունք, աղբյուր, սնդու, փոթակի աչք, բողբոջ
գողունի- Գողացված, գողությամբ ձեռք բերված
կլանչոց- Շան աղիողորմ հաչոց, կաղկանձյուն
կածան- Ոտքի նեղ ճանապարհ, արահետ, շավիղ
խաշամ- Ծառերից թափված աշնան տերև
տիղմ- Հանքային կամ օրգանական նյութերից առաջացած կպչուն նստվածք ջրերի (ծովերի, գետերի, լճերի) հատակին կամ ճահիճներում,  Կեղտ, ցեխ, ապականություն, թաց հող

5. Ինչո՞ւ էր հոր համար կարևոր, որ տղան գիրք կարդա և լավ սովորի: 

Իմ կարծիքով հոր համար կարևոր էր, որովհետև նա մտածում էր, որ իր տղան մեծանա խելացի լինի, բարձրունքների հասնի և լավ մասնագիտության տիրապետի։

Հանրահաշիվ

114.

  • 3a + 3b = 3 (a + b)
  • 2x − 2y = 2 (x – y)
  • 5a + 10 = 5 (a + 2)
  • 14 − 7y = 7 (2 – y)
  • 12x + 6y = 6 (2x + y)
  • 3a − 9b = 3 (a – 3b)
  • 5x + 5 = 5 (x + 1)
  • 4 − 4a = 4 (1 – a)
  • 12a − 3 = 3 (4a – 1)
  • 18 + 36x = 18 (1 + 2x)
  • ab + bc = b (a + c)
  • ax + ay = a (x + y)
  • 2ab – 6a = 2a (b – 3)
  • 6x + 8xy = 2x (3 + 4y)

115.

  • a+ ab = a (a + b)
  • x2 – x = x (x – 1)
  • a + a2 = a (1 + a)
  • 2xy – x3 = x (2y – x2)
  • b– b2 = b2 (b – 1)
  • a+ a3b = a3 (a + b)
  • x2y2 + y= y2 (x2 + y2)
  • 4a6 – 2a3b = 2a3 (2a3 – b)
  • 9x4 – 12x2y2 = 3x2 (3x2 – 4y4)

116.

  • ax – bx + cx = x (a – b + c)
  • 8abx – 6acy – 10ak = 2a (4bx – 3cy – 5k)
  • 14acx – 21bcy – 7c = 7c (2ax – 3by – 1)
  • 63xy – 84y2 + 98ay = 7y (9x – 12y + 14a)
  • 15abx – 98y2 + 12ab = 3ab (5x + 4) – 98y2)
  • 20ax – 35bx – 40x2 = 5x (4a – 7b – 8x)

117.

  • a2 – a3 + a4 = a2 (1 – a + a2)
  • x3 + x2 – x = x (x2 + x – 1)
  • a3 + 4b2a = a (a2 + 4b2)
  • -5x3y2 – 5x2y = -5x2y (xy + 1)
  • x3y4 – x2y2 + xy3 = xy2 (x2y2 – x + y)
  • 2a3b – 6ab4 + 4a2b3 = 2ab (a2 – 3b3 + 2ab2)
  • -2a2b + 4ab2 – 4b3 = 2b (-a2 + 2ab – 2b2)
  • 16x + 8x2 – 4x3 + 2x4 = 2x (8 + 4x – 2x2 + x3):

Հայոց լեզու

Ածական անուն կամ ածական են կոչվում առարկայի հատկություն կամ վերաբերություն ցույց տվող բառերը:
Ածականները պատասխանում են ինչպիսի՞, որպիսի՞, ո՞ր հարցերին:
Ածականը չթեքվող խոսքի մաս է, այսինքն չի հոլովվում, որոշիչ հոդ չի ստանում:
Բայց խոսքի մեջ կարող է հանդես գալ գոյականաբար, այդ դեպքում ածականը ստանում է որոշիչ հոդ և գոյականի նման կարող է հոլովվել եզակի և հոգնակի թվով, օրինակ՝ Կարմիրը նրան շատ է սազում:

Վարժ. 1. Տրված ածականները նախադասությունների մեջ գործածիր գոյականաբար՝ սև, մեծ, գունազարդ:
Ածականը նախադասության մեջ կարող է գործածվել որպես ստորոգյալի բաղադրիչ: Օրինակ՝ Մեր դպրոցը մեծ է:
Կան բառեր, որոնք հավասարապես կարող են հադես գալ և՛ որպես գոյականներ, և՛ որպես ածականներ: Օրինակ՝ աղքատ, ծանոթ, ցուրտ, ծովային և այլն:

Սև – Այս տղային բնորոշում է սևը։

Մեծ – Մեր տան մեծը իմ պապիկն է։

Գունազարդ – Գունազարդն իր ոճն է։

Վարժ. 2 Գրի՛ր տրված ածականների կազմությունը՝

հողե – ածանցավոր

նոր – պարզ

մաքուր – պարզ

կիսախուփ – բարդ

անգույն – նախանծացավոր

Վարժ. 3 Կազմի՛ր կապակցություններ՝ գրելով ածականներ և գոյականներ:
Ա. Մարմարյա, մրգառատ, փարթամ, գյուղական, շինծու:
Բ. Գետակ, զգեստ, միտք, երազ:

Վարժ. 4 Միացրե՛ք բառերը՝ կազմելով ածականներ:
Առյուծ և սիրտ- առյուծասիրտ
արև և շող- արևաշող
տերև և փուշ- փշատերև
պսակ և ձև- պսակաձև
ձայն և վիշապ- վիշապաձայն
թույր և ձյուն- ձյունաթույր
շեկ և հեր- շիկահեր
գունդ և ձև – գնդաձև

English homework

  1. If you want to work in the USA, you have to speak good English.
  2. My sister has got a young baby, so she often has to get up during the right.
  3. My friend gets good test results, but he doesn’t have to work very hard. In fact, he never studies before a test.
  4. Tomorrow is Sunday, so I don’t have to go to school. Great!
  5. At our school, we have to wear a uniform. It’s dark blue with a white shirt.
  6. At my cousins’ school they don’t have to wear a uniform. They can wear what they want.

Փաստեր Ճապոնիաի մասին

Աղբյուր

  • Ճապոնիան բաղկացած է 6852 կղզիներից։ Կղզիներն ի սկզբանե կցված էին Ասիայի արևելյան ափին, մինչև տեկտոնական ակտիվության պատճառով դրանք բաժանվեցին՝ ստեղծելով Ճապոնական ծովը մոտ 15 միլիոն տարի առաջ:
  • Ճապոներենը բառերն այլ կերպ է պատվիրում, քան մենք անգլերենում: Նախադասությունները ըստ ենթակա-բայ-օբյեկտի (օրինակ՝ ես գրում եմ բառեր) դասավորելու փոխարեն, ճապոներենն օգտագործում է առարկա-առարկա-բայ (օրինակ՝ ես բառեր եմ գրում):
  • Ավելի քան հազար ընտիր սիկա եղջերուներ շրջում են Ճապոնիայի Նարա քաղաքի փողոցներում: Ժամանակին երկնային արարածներ համարվող եղնիկներն այժմ դասվում են որպես ազգային հարստություն (չնայած ոմանք ոչնչացվում են բույսերի կյանքը ոչնչացնելու համար) և կարող են տեսնել, թե ինչպես խոնարհվում են զբոսաշրջիկների առաջ՝ տեղում վաճառվող կոտրիչի դիմաց:
  • 12-րդ դարից մինչև 19-րդ դարում ֆեոդալիզմի կործանումը, սամուրայները Ճապոնիայում հզոր ռազմիկների դաս էին: Սամուրայը, ըստ էության, ուներ սպանելու արտոնագիր՝ իրենց պատիվը խախտող հասարակ մարդկանց հարվածելու իրավունքով: Ծիսական ինքնասպանությունը (հայտնի է որպես սեպպուկու) հարգված պրակտիկա էր սամուրայի համար, ով անպատվում էր իր տիրոջը:
  • Աղեղնավորը Ճապոնիայում ողջույնի կարևոր ձև է, և ճապոնացիները քրտնաջան աշխատում են այն կատարելագործելու համար: Աղեղի խորությունը նշանակալի է. ցածր աղեղները ցույց են տալիս ավելի մեծ հարգանք:
  • Կիմոնոն ճապոնական ավանդական հագուստ է, որը կրում են և՛ տղամարդիկ, և՛ կանայք: Այն բաղկացած է երկար խալաթի նմանվող զգեստից, որը փաթաթված է մարմնին, իսկ ձախ կողմը միշտ ծածկում է աջը։ Օբին այն գոտին է, որն ապահով է պահում կիմոնոն: Մեկ կիմոնոն կարող է արժենալ ավելի քան 10,000 դոլար:
  • Գեյշան, որը հայտնի է իր մշակված սանրվածքներով և սպիտակ դիմահարդարմամբ, Ճապոնիայում զվարճանում է 18-րդ դարից: Սպիտակ դիմափոշին ծածկում է գեյշայի դեմքի և պարանոցի մեծ մասը, թեև պարանոցի վրա սովորաբար մնում են չներկված տարածքներ, որոնք ստեղծում են W ձև, ինչը համարվում է գրավիչ:
  • Ավանդական ճապոնական սենյակները սալիկապատված են տատամիով կամ բրնձի ծղոտով պատրաստված գորգերով: Գորգի երկարությունը միշտ կրկնապատիկ է լայնությունից, և դրա չափերը ստանդարտացված են՝ կախված տարածաշրջանից: Այդ պատճառով սենյակի չափը հաճախ նշվում է գորգերի քանակով, որոնք անհրաժեշտ են տարածքը ծածկելու համար:
  • Ճապոնիայում ապրում է ճապոնական մակակը կամ ձյունե կապիկը, որն ապրում է ավելի ցուրտ կլիմայական պայմաններում, քան մյուս պրիմատները: Նագանո պրեֆեկտուրան հայտնի է իր մակակներով, որոնք ձմռանը լողանում են տաք աղբյուրներում։
  • Ծովամթերքի աշխարհի ամենամեծ շուկան Տոկիոյի Ցուկիջի ձկան շուկան է: Շուկայում աշխատում է ավելի քան 60,000 մարդ և բացվում է առավոտյան ժամը 3:00-ին, իսկ հայտնի մեծածախ թունա աճուրդները սկսվում են հինգից:
  • Ճապոնիան 2020 թվականին Տոկիոյում կընդունի իր երկրորդ ամառային Օլիմպիական խաղերը, իսկ ընդհանուր՝ չորրորդը: Խաղերի կարգախոսն է «Բացահայտեք Տոկիոն», իսկ ճապոնացի դպրոցականների կողմից ընտրված թալիսմանը կապույտ և սպիտակ սուպերհերոս է, ով կարող է տելեպորտ.
  • Ճապոնիան հայտնի է իր անաղարտ այգիներով, որոնք մանրակրկիտ նախագծված ու պահպանված են և համարվում են բարձր արվեստ։ «Փոխառված դեկորացիան» պարտեզի ձևավորման կարևոր տարր է. դա նշանակում է, որ այգու լանդշաֆտը ներառում է տարրեր իր սահմաններից դուրս, ինչպիսիք են լեռները, ֆոն ձևավորելու համար:

Շարժման ճանապարհի և ժամանակի հաշվարկը

Խնդիրների լուծում. Մխիթարյանի խնդրագրքիգ, էջ 22

Տարբերակ 1.

I. Իչքա՞ն ժամանակում հեծանվորդը կանցնի 250մ’ ունենալով 5մ/վ արագություն

S = 250մ

V = 5t/վ

———-

t(վ) – ?

V = S/t

5a = 250a/x

250մ/5 = 50վ

t = S/V

Պատ.՝ 3

II. Նավակը ի՞նչ հեռավորության վրա կգտնվի նավահանգստից շարժումը սկսելուց 15վ հետո, եթե նա շարժվում է գետի հոսանքով: Ջրի հոսանքի արագությունը 4մ/վ է:

S = 15

V = 4 S/վ

————-

S(մ) = ?

S = Vt = 15վ x 4 S/մ = 60մ

Պատ.՝ 5

Домашнее задание

ЗАДАНИЕ 6. Составьте предложения с данными словами.

ход́ить по дор́оге – Девочка ходила по дороге и увидила маленьково котьёнка.
ехать по ́улице – Чтобы дойти до театра, надо било ехать по улице.
идт́и по ѓороду – Ему надо идти по городу.

идт́и к другу – Она решила идти к другу.
́ехать к д́очке – Я хочу ехать к д́очке.
ход́ить к врачу – Ему надо ход́ить к врачу

ЗАДАНИЕ 7. Измените предложения, используя выделенные существительные в форме датель-ного падежа.

Учен́ик не поним́ает объясн́ения преподав́ателя.
Ученику не понятно объясн́ения преподав́ателя.

Молодёжь л́юбит ход́ить на дискот́еки.
Молодёжи нужно ход́ить на дискот́еки.

Ребёнок об́иделся на то, что ем́у не д́али досмотр́еть фильм.
Ребёнку обидно , что ем́у не д́али досмотр́еть фильм.

Мал́ыш с труд́ом х́одит без п́омощи взр́ослых.
Малышу трудно х́одит без п́омощи взр́ослых.

Уч́ительница интерес́уется, куд́а пойд́ут уч́иться п́осле шќолы её учениќи.
Учительнице интерес́но , куд́а пойд́ут уч́иться п́осле шќолы её учениќи.

Челов́ек нуждается в поним́ании и соч́увствии.
Человеку нужно поним́ание и соч́увствие.

Д́евочка замёрзла и попрос́ила закр́ыть окн́о.
Девочке холодно , она попрос́ила закр́ыть окн́о.

Пассаж́ир д́олжен куп́ить бил́ет.
Пассажиру нужно куп́ить бил́ет.

Паци́ент не м́ожет выход́ить на ́улицу – ему запрет́ил врач.
Пациенту нельзя выход́ить на ́улицу – ему запрет́ил врач.

Пешех́од м́ожет переход́ить ́улицу т́олько на зелёный свет.
Пешех́оду можно переход́ить ́улицу т́олько на зелёный свет.

Гость д́олжен усп́еть на п́оезд, по́этому ем́у пор́а уход́ить.
Гостью нужно усп́еть на п́оезд, по́этому ем́у пор́а уход́ить.

Հայոց լեզու․ Տնային աշխատանք

1. Տեքստը համառոտի՛ր՝  դարձնելով այն կարճ (3-4 նախադասությունից կազմված)   հաղորդում՝ ստեղծված նոր սարքի մասին:  Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:  

Մարդիկ ուզում են իրենց կյանքը հեշտացնել ու հետաքրքիր դարձնել: Նրանք անընդհատ մտածում են՝ ինչպե՛ս անեն, որ իրենց անհրաժեշտ իրերը միշտ իրենց մոտ լինեն: Եվ քանի գնում, անհրաժեշտ  առարկաների ցանկն ավելանում է: Ճապոնական մի ֆիրմա սկսել է գրպանի հեռուստացույց արտադրել: Տեսնո՞ւմ եք, թե ուր է հասել մարդու պահանջը: Նոր սարքն ընդամենը երեք հարյուր հիսուն գրամ է կշռում: Այսինքն՝ երկու խնձորն ավելի ծանր կարող է լինել, քան այդ հեռուստացույցը: Դա շատ փոքր մարտկոցների օգնությամբ ինը ժամ անընդմեջ կարող է աշխատել: Հարմար է, չէ՞, գրպանում այդպիսի առարկա ունենալը. էլ ոչ շտապել է պետք ու ոչ էլ հուզվել: Որտեղ էլ լինես, սիրած ֆիլմը կամ հետաքրքիր հաղորդումը կդիտես:

Մարդիկ ուզում են իրենց կյանքը հեշտացնել ու հետաքրքիր դարձնել: Ճապոնական մի ֆիրմա սկսել է գրպանի հեռուստացույց արտադրել: Նոր սարքն ընդամենը երեք հարյուր հիսուն գրամ է կշռում: Որտեղ էլ լինես, սիրած ֆիլմը կամ հետաքրքիր հաղորդումը կդիտես:

Տարբերությունն այն է, որ առաջին խմբում ավելի մանրակրկիտ է բացատրվում, քան երկրորդ խմբում:

2. Կետադրի՛ր:

Ադամը շնչասպառ վազում էր, շուտով հասնելու գեղեցիկ քարերի ձորը:
Գնացել կանգնել էր ճանապարհի վրա՝ եկող-գնացողի հետ մի քիչ զրույց անելու:
Եղնիկը հանկարծակի մի ոստյունով ցատկեց լուսամուտի գոգը՝ աչքերը հառելով խավարին:
Մի օր, մեղմաշունչ մի քամի Նուբիական բարձունքներից վար սահելով, իջավ ոսկեալիք Նեղոսի ափերը և մի վայելչակազմ ու դեռատի արմավենու ոտների տակ փռվեց հևիհև:
Նա ճամփա ընկավ մի ուրիշ, մի լավ աշխարհ գտնելու:

3. Տրված նախադասություններն ընդարձակի՛ր՝  բոլոր անդամներին ավելացնելով լրացումներ:

Օրինակ`
 Ընկերոջը չէր պատմել:- Մտերիմ ընկերոջը ոչինչ չէր պատմել:
Աղավնին հավատարիմ է: – Բարի և գեղեցիկ աղավնին շատ հավատարիմ է։
Հնդիկներն են կառուցել քաղաքը: – Աշխատասեր հնդիկներ են կառուցել այս ահռելի քաղաքը։
Ինկերն արհեստական կղզիներ են սարքում ջրագռավների համար: – Ինկերն մեծ արհեստական կղզիներ են սարքում բազմաթիվ ջրագռավների համար:
Գիտնականը փորձում էր հասկանալ – Խելացի գիտնականը փորձում էր հասկանալ այդ։
Ավտոբուսը լիքն էր ուղևորներով: – Քաղաքային ավտոբուսը լիքն էր ուղևորներով։
Քարանձավի մուտքը փակ էր: – Գեղեցիկ քարանձավի մուտքը փակ էր։