Ամփոփիչ թեստային աշխատանք. ջրոլորտ

Լրացրեք նախադասությունը.

  1. Ծովածոցերը օվկիանոսի կամ ծովի այն մասերն են, որոնք մխրճված են ցամաքի մեջ.
  2. Համաշխարհային օվկիանոսի ջրի մակերևույթի մակարդակն անվանում են ծովի մակարդակ
  3. Գլխավոր գետերի մեջ թափվող գետերը դրանց վտակներ են.
  4. Ըստ հոսակարգի՝ լճերը լինում են անհոսք ու հոսուն, ըստ քիմիական կազմի՝ աղի և քաղցրահամ.
  5. Առաջին ջրամերժ շերտի ջրերն անվանում են գրունտային, իսկ երկու ջրամերժ շերտերի միջև  եղած ջուրը, միջ շերտայն։
  6. Այն բարձրությունը, որից վեր ավելի շատ ձյուն է գալիս, քան հալվում է, կոչվում է սարցադաշտ։
  7. Ջրոլորտի բաղադրամասերն են Համաշխարհային օվկիանոսը, ջուրը և ջրային գոլորշիները մթնոլորտում, ցամաքային ջրերը:
  8. Կղզիները դա բոլոր չորս կողմերից ջրով շրջապատված ցամաքի կտոր, թերակզղիները դա ցամաքի տեսակ է, որի մեկ կողմը կապված է մայրցամաքի հետ, իսկ մյուս կողմերը շրջապատված են ջրով, նեղուցները  ջրային համեմատաբար նեղ տարածություն:

Ընտրեք ճիշտ տարբերակը.

Համաշխարհային օվկիանոսի մակերևույթին ջրի շարժման պատճառներից են,

ա) քամիները, անձրևները, հրաբուխները, Արևի ու Լուսնի ձգողականությունը

բ) քամիները, երկրաշարժերը, հրաբուխները, Արևի ու Լուսնի ձգողականությունը

գ) քամիները, երկրաշարժերը, մառախուղը, Արևի ու Լուսնի ձգողականությունը

Ընտրեք ճիշտ պնդումերը:

ա) Օվկիանոսային հոսանքների առաջացման պատճառը միայն ստորջրյա երկրաշարժերն են.

բ) Մակընթացություն և տեղատվություն առաջանում են Լուսնի եւ Արեգակի ձգողության ուժերի ազդեցությամբ.

գ) Լեռնային գետերը հոսում են արագ, իսկ հարթավայրայինները, դանդաղ.

THE BISCUIT BOY

The Biscuit Boy ran very fast. Soon he met a big brown bear on
a hill. “Stop, Biscuit Boy!” said the big brown bear. The Biscuit Boy
ran and sang, “I am not a boy. I am not a toy. You cannot catch me. I
am the Biscuit Boy. I ran away from an old man. I ran away from an
old woman. I ran away from a big grey wolf. And I can run away from
you!” The bear ran after the Biscuit Boy but it could not catch him.
The Biscuit Boy ran down the hill and soon he met a fox under a tree.
The fox said, “Good day, who are you? What song do you sing?
Come here and sing for me.”
The Biscuit Boy stopped, looked at the fox and sang, “I am not a
boy. I am not a toy. I am the Biscuit Boy. You cannot catch me. I ran
away from an old man. I ran away from an old woman. I ran away
from a big, grey wolf. I ran away from a big brown bear. And I can
run away from you!”
The fox said, “I didn’t have breakfast today and I am not well now.
I shall not run after you. And I did not hear what you sang. Will you
jump on my nose and sing your song in my ear?”
The Biscuit Boy jumped on the fox’s nose. The fox laughed and
the Biscuit Boy fell down into the fox’s mouth. And nobody saw the
Biscuit Boy again!

1. Answer the questions.

1. What did the Biscuit Boy say to the bear?

He said` “I am not a boy. I am not a toy. You cannot catch me. I
am the Biscuit Boy. I ran away from an old man. I ran away from an
old woman. I ran away from a big grey wolf. And I can run away from
you!”

2. Could the bear catch the Biscuit Boy?

No, the bear ran after the Biscuit Boy but it could not catch him

3. Who did the Biscuit Boy meet under a tree?

The Biscuit Boy ran down the hill and soon he met a fox under a tree

4. What did the fox say to the Biscuit Boy?

Fox said` “Good day, who are you? What song do you sing?
Come here and sing for me.”

5. What did the Biscuit Boy do?

The Biscuit Boy stopped, looked at the fox and sang, “I am not a
boy. I am not a toy. I am the Biscuit Boy. You cannot catch me. I ran
away from an old man. I ran away from an old woman. I ran away
from a big, grey wolf. I ran away from a big brown bear. And I can
run away from you!”

6. What happened to the Biscuit Boy?

The Biscuit Boy jumped on the fox’s nose. The fox laughed and
the Biscuit Boy fell down into the fox’s mouth.

7. Do you think that the fox was clever?

Yes

2. Complete the sentences.

1. Soon he met a big brown bear on the hill.
2. The bear ran after the Biscuit Boy, but it could not catch him.
3. The Biscuit Boy ran down the hill and met a fox under a … .
4. “Come here and sing for me,” said the fox.
5. “Will you jump on my noise and sing your song in my ear?”
6. The Biscuit Boy jumped on the fox’s nose.
7. The fox laughed and the Biscuit Boy fell down into its mouth.

Տորքի և Հսկայի ընկերությունը

Մի անգամ սարերով քայլելիս Հսկան հանդիպեց Տորքին և հենց այդ վայրկյանին պատերազմ սկսվեց։ Շատ գյուղացիներ վնասվածքներ ստացան, և որոշ մարդիկ զոհվեցին։ Բայց պատերազմի ժամանակ երկնքից իջավ բարի աստվածուհին և հաշտեցրեց Հսկային ու Տորքին։ Այդ դեպքից հետո Հսկան և Տորքը ընկերացան։ Նրանք ամենամոտ ընկերներն էին և ամեն վայրկյան իրար հետ էին, նրանք չէին կռվում, իրարից գաղտնիք չէին պահում և ամեն դժվարին պահի իրար օգնում էին։

Բայց միևնույն է, ինձ համար Տորքը ավելի ուժեղ է․․․

ՀՍԿԱՆ (Կովկասյան առասպել)

Հին ժամանակ ասում են թե՝ կար մի իշխան։ Նա մեծ իշխան էր և այնքան ուժեղ, որ մարդիկ նըրա աչքին երևում էին որպես հասարակ ճանճ ու մժեղ: Նա ուներ բազմաթիվ ոչխարի հոտ, մարդի բանակ, կովի նախիր, խոզի բոլուկ, երամակներ ձիու, ջորու և այլն։ Մի անգամ էլ էս իշխանը երբ նստած էր նրա տանը վախեցած ներս մտավ տուն հոտերի հսկողը։ Վերակացուն ասաց ես արածում էի քո անթիվ հոտերին, մեկ էլ տեսա մի հսկա մարդ է գալիս։ Իշխանը բարկացավ։

Հետո նա հրամայեց, որպեսզի նրա զորքերը գան և գնան տեսնեն, թե ով է իշխանի վրա հաչում, թե ով չի ճանաչում իր ուժը։ Երբ որ զորքը հասավ հսկայի մոտ, մին էլ հըսկան էն սարի պես վրա նստեց և ինչ պատահեց՝

Հազարներով մարդն ու իր ձին
Տակովն եղան, կոտորվեցին.

Հետո հսկան գնաց մորը պատմեց, թե նրա հետ ինչ պատահեց։ Բարի կինը հենց որ տեսավ, ասավ՝ ինչ ես անում այդ խեղճերին, չես տեսնում թե ոնց են դողում, դու մեծ ես մի՞թե պիտի փոքրին տանջես: Հսկան լսեց մորը և բաց թողեց նրանց։

Հսկան բարի և մեծ, իսկ իշխանը ինքնասեր էր և գիտեր թե նրան ոչ ոք չի կարող հաղթել։

Հիմնական իմաստն արտահայտող տողերը

Ու, հընազանդ մոր խըրատին,
Իսկույն հանեց հըսկա որդին
Իր գըրպանից ձին-ձիավոր,

Իրար խառնած զորքը բոլոր,
Թողեց գընան՝
Ուր կամենան:

Домашнее задания

Раскройте скобки.

Павлик мечтал встретиться с волшебником. Он вернулся домой с цветами. Маша была довольна встречей. Родители гордились сыном. Ребята вернулись с полными корзинами. Под кустом Гена нашел рыжик. Ваня вырвал гриб с корнем  бросил его в корзину. Гена наступил на гриб ногой. Ребята пошли в лес за грибами. Птица махнула крылом, закрыла весь свет одним пером. Хвост с узороми, сапоги со шпорами.

Поставьте вопрос к существительным.

Сладко пахло клубника, земляника, малина. За речкой тянулисж широкие поля. Мы с бабушкой вместе сажали рассаду. Кая ходила с подружками по саду. Все небо затянуло большой тучей. Самолет летит над пустыней. За домом был сад с фруктвыми деревьями. Мороз разукрасил лес снегом и иней. Веселая речка покрылась льдом. С болота несет холод и туман. Собака охотника стоит под деревом. Вечером я с приятелом сидел в парке.

Ջրոլորտի պահպանությունը: Քաղցրահամ ջրի հիմնախնդիրը

Ջրոլորտի պահպանությունը: Մեզ արդեն հայտնի է, որ Երկիր մոլորակը հարուստ է ջրային ռեսուրսներով, սակայն դրանց չնչին մասն է քաղցրահամ ջուր:

Գետերի ու քաղցրահամ լճերի ջուրն օգտագործում են ոռոգման, կո­մունալ կենցաղային նպատակներով: Մեծ քանակությամբ ջուր օգտա­գործվում է նաև արդյունաբերության տարբեր ճյուղերի համար: Գետերի վրա կառուցվել են բազմաթիվ էլեկտրակայաններ, որոնք բնակչությանն ապահովում են էլեկտրաէներգիայով:Օվկիանոսներն ու ծովերը ծառայում են մարդուն նավարկության հա­մար, ինչպես նաև՝ սննդի և բազմաթիվ օգտակար հանածոների շտեմա­րան են:
Մարդու տնտեսական գործունեության հետևանքով՝ այսօր ջրային ա­վազանները, այդ թվում նաև՝ Համաշխարհային օվկիանոսը, աղտոտված են: Հատկապես մեծ չափերի է հասնում օվկիանոսների աղտոտումը տար­բեր տեսակի նավթամթերքների արտանետումներից և գետերի բերած աղ­տոտված ջրերից: Ջրի մակերեսը ծածկվում է յուղի բարակ թաղանթով, որը դժվարացնում է օդի ու ջրի միջև գազափոխանակությունը, իսկ դա էլ ազդում է օվկիանոսների և լճային ավազանների օրգանական աշ­խարհի վրա:

Երկրագնդի վրա բազմաթիվ գետեր աղտոտված են արդյունաբերա­կան ձեռնարկություններից կատարվող արտանետումներով, կոյուղաջրե­րով, գյուղատնտեսության մեջ օգտագործվող պարարտանյութերով ու թու­նաքիմիկատներով: Առանձին գետերում ջուրը նույնիսկ թունավոր է և օգ­տագործման համար ոչ պիտանի:

Ջուրն ունի մի հիանալի հատկություն. դա ինքնամաքրման ունակու­թյունն է, որը կատարվում է աստիճանաբար՝ ջուրը հոսելու ընթացքում: Սակայն չափից ավելի աղտոտման դեպքում ջուրն այլևս չի կարող ինքնամաքրվել: Դա վերաբերում է հատկապես փոքր գետերին: Այս դեպքում մարդու միջամտումն այդ գործին դառնում է անխուսափելի, այլապես՝ քաղցրահամ ջրի խիստ պակաս կլինի:

Ուստի պետք է ջրային պաշարները  պաշտպանել հետագա աղտոտու­մից: Պետք է դադարեցնել կեղտաջրերի հոսքը դեպի ջրային ավազաններ: Այս ուղղությամբ հսկայական աշխատանքներ են կատարվում տար­բեր երկրներում: Հատկապես տնտեսապես զարգացած երկրները մեծ մի­ջոցներ են ծախսում արտանետված կեղտաջրերը մաքրելու համար: Կա­ռուցում են ջրամաքրման կայաններ: Բոլոր խոշոր քաղաքներն ունեն ջրա­մաքրիչ կայաններ, այդ թվում՝ նաև Երևանը:

Բավականին դժվար և առայժմ անիրագործելի է օվկիանոսների մաքրման խնդիրը: Օրինակ՝ օվկիանոսի մակերեսին հայտնված նավթի կամ յուղի շերտը մաքրելու համար ստեղծվել են հատուկ նավեր, որոնց ա­ռաջամասում տեղադրված սարքերի միջոցով ջուրն ընդունվում, մաքրվում և նորից բաց է թողնվում ծով կամ օվկիանոս:

Շատ վնասակար են նաև կոշտ թափոնները: Դրանք արտա­նետող արդյունաբերական ձեռնարկությունների կողքին կառուցում են այդ թափոնները վերամշակող գործարաններ:

Քաղցրահամ ջրի հիմնախնդիրը: Մարդուն պիտանի քաղցրահամ ջրի ընդհանուր ծավալը մեր մոլորակի վրա չնչին է: Սակայն այս չնչին ծավալը  չէ, որ մտահոգում է մարդուն, այլ՝ այն, որ ցամաքի վրա քաղցրահամ ջուրը բաշխված է խիստ անհավասարաչափ և, ինչպես նշվեց վերևում՝ բավա­կանին աղտոտված է:

Աշխարհի շատ երկրներում քաղցրահամ ջրի «սով» է, որը պատճառ է դառնում բազմաթիվ հիվանդությունների, խլում մարդկային կյանքեր:

Մեր երկրում նույնպես քաղցրահամ ջուրը տեղաբաշխված է խիստ անհավասարաչափ: Սակայն մեզ ջրի «սով» չի սպառնում: Հայաստանը համարվում է ջրային ռեսուրսներով միջին ապահովվածությամբ երկիր: Քաղցրահամ ջրի հիմնախնդիրը լուծելու համար մարդը փնտրում է տարբեր ուղիներ: Նախ՝ ամենագլխավորը քաղցրահամ ջրի խնայողաբար և արդյունավետ օգտագործումն է:

Ջրային ավազանները պետք է պահպանվեն հետագա աղտոտումնե­րից, և կեղտաջրերն առանց մաքրելու չպետք է լցվեն ջրային ավազաններ: Քաղցրահամ ջրի հիմնախնդրի լուծման ուղիներից է նաև օվկիանոսի ջրի աղազերծումը և օգտագործումը: Աշխարհի մի շարք երկրներում ար­դեն կառուցվել են օվկիանոսի ջրի աղազերծման կայաններ: Հիմնախնդրի մեղմման համար առաջարկում են նաև այսբերգների տեղափոխումը, հա­լեցումը և օգտագործումը:

Երկիր մոլորակի յուրաքանչյուր բնակչի պարտքն է խնայողաբար օգ­տագործել և պահպանել ջրային պաշարները՝ ապագա սերունդների հա­մար ևս: Ջրի մաքրությունը կենսական հարց է բոլոր երկրների համար:

«Հսկան» բալլադի բառարան

Հ. Թումանյանի «Հսկան» բալլադ

Բառարան

ջորի- ձիու և էշի խառնածին կենդանի

լեղապատառ-  սարսափահար եղած

վերակացուն- որևէ բանի հսկող

լու- փոքրիկ, անթև, ցատկոտուն մակաբույծ միջատ

սեգ- խրոխտ, հպարտ

ժաժ- շարժում

 

Մաթեմատիկա

1025.

ա) 48 = 2 · 2 · 2 · 2 · 3

բ) 92 = 2 · 2 · 23

գ) 75 = 5 · 5 · 3

դ) 108 = 2 · 2 · 3 · 3 · 3

ե) 625 = 5 · 5 · 5 · 5

զ) 258 = 2 · 3 · 43

է) 1000 = 2 · 2 · 2 · 5 · 5 · 5

ը) 1024 = 2· 2 · 2 · 2 · 2 · 2 · 2 · 2 · 2 · 2

թ) 303 = 101 · 3

ժ) 704 = 2 · 2 · 2 · 2 · 2 · 2 · 11

ժա) 800 = 2 · 2 · 2 · 2 · 2 · 5 · 5

ժբ) 888 = 2 · 2 · 2 · 3 · 37

1026.

Լուծում

1) 30 = 3 · 5 · 2

Պատ․՝ 3 սմ, 5 սմ, 2 սմ:

1031.

1) 2 · 5 · 7 = 70

Պատ․՝ 70:

1033.

ա) 8 և 12, 2

բ) 10 և 25, 5

գ) 18 և 24, 2, 3

դ) 48 և 60, 2, 3

Բաղադրյալ թվերի վերլուծումը պարզ արտադրիչների

Բաղադրյալ են կոչվում այն ամբողջ թվերը որոնք ունեն երեք և ավելի բաժանարար։
Այն բնական թիվը, որն ունի միայն երկու բաժանարար, կոչվում է պարզ թիվ:
Օրինակ`
2,3,5,7,11 թվերը պարզ են, քանի որ բաժանվում են միայն 1 -ի և իրենց վրա, այսինքն՝ ունեն երկու բաժանարար:
Այն բնական թիվը, որը իրենից և 1 -ից բացի ունի նաև այլ բաժանարարներ կոչվում է բաղադրյալ թիվ:
Օրինակ
4;6;8;10 թվերը բաղադրյալ են, քանի որ իրենցից և 1 -ից բացի բաժանվում են, օրինակ՝ 2, այսինքն՝ ունեն երկուսից ավելի բաժանարարներ:
Տեսանյութեր՝
Օգտվել եմ հետևյալ կայքերից՝